درحالی که دولت Donald Trump به‌دنبال بازتعریف روابط تجاری آمریکا با جهان و بازنگری در برخی محدودیت‌های گذشته است، سه خودروساز بزرگ دیترویت یعنی Ford، General Motors و Stellantis نسبت به هرگونه تسهیل ورود خودروهای چینی به بازار آمریکا هشدار داده‌اند.
این شرکت‌ها معتقدند صنعت‌خودرو چین امروز با تکیه بر حمایت‌های گسترده دولتی، زنجیره‌تامین قدرتمند و مقیاس تولید عظیم، به رقیبی تبدیل شده که می‌تواند تعادل بازار آمریکای شمالی را بر هم بزند. از نگاه خودروسازان دیترویت، هر تصمیمی که مسیر حضور آسان‌تر برندهای چینی در آمریکا را باز کند، ممکن است به‌کاهش سرمایه‌گذاری داخلی، تهدید اشتغال و افزایش فشار بر تولیدکنندگان آمریکایی منجر شود.
در مقابل، حامیان رقابت آزاد استدلال می‌کنند که ورود بازیگران جدید می‌تواند موجب افزایش رقابت، کاهش قیمت‌ها و دسترسی مصرف‌کنندگان به فناوری‌های نوین شود. همین تضاد دیدگاه‌ها باعث شده موضوع خودروهای چینی به یکی از بحث‌برانگیزترین پرونده‌های صنعتی و اقتصادی آمریکا تبدیل شود.
آن‌چه این پرونده را از یک اختلاف تجاری معمولی متمایز می‌کند، ارتباط مستقیم آن با آینده صنعت‌خودرو، گذار به خودروهای برقی و رقابت فزاینده میان دو اقتصاد بزرگ جهان است؛ رقابتی که پیامدهای آن تنها به آمریکا و چین محدود نخواهد ماند و می‌تواند بر ساختار بازار جهانی خودرو در سال‌های آینده نیز تاثیر بگذارد.
ترس پنهان
اظهارات اخیر Donald Trump درباره احتمال استقبال از حضور خودروسازان چینی در خاک آمریکا، واکنش سرد و محتاطانه سه غول خودروسازی دیترویت را به‌دنبال داشته است. رئیس‌جمهور آمریکا به تازگی اعلام کرده درصورتی که شرکت‌های چینی در ایالات‌متحده کارخانه تاسیس کنند و از نیروی کار آمریکایی استفاده کنند، شخصا با این موضوع مشکلی نخواهد داشت. موضعی که برخلاف انتظار، با استقبال Ford، General Motors و Stellantis روبه‌رو نشده است.
اگرچه این سه خودروساز به‌صورت جداگانه حاضر به اظهارنظر رسمی نشده‌اند، اما موضع آن‌ها از طریق American Automotive Policy Council، گروه لابی مشترک خودروسازان دیترویت در واشنگتن اعلام شده است. این شورا هشدار داده که ورود خودروسازان چینی به بازار تولید آمریکا می‌تواند پیامدهای منفی گسترده‌ای برای صنعت‌خودرو، اشتغال و حتی مصرف‌کنندگان آمریکایی به‌همراه داشته باشد.
ترامپ در دفاع از دیدگاه خود، ورود احتمالی خودروسازان چینی را با تجربه موفق خودروسازان ژاپنی در آمریکا مقایسه کرده است. او معتقد است همان‌طور که شرکت‌های ژاپنی طی دهه‌های گذشته با ساخت کارخانه در آمریکا هزاران شغل ایجاد کردند، حضور خودروسازان چینی نیز در صورت تولید محلی می‌تواند به اشتغال‌زایی و سرمایه‌گذاری کمک کند. از نگاه او، آن‌چه اهمیت دارد محل تولید خودرو و استفاده از نیروی کار آمریکایی است، نه ملیت شرکت سازنده.
اما گروه خودروسازان دیترویت استدلال می‌کند این مقایسه تفاوت‌های بنیادینی را نادیده می‌گیرد. به اعتقاد آن‌ها، شرایط رقابتی میان شرکت‌های ژاپنی و خودروسازان چینی یکسان نیست و بسیاری از برندهای چینی از حمایت‌های گسترده دولت چین، تسهیلات مالی ویژه و سیاست‌های صنعتی برخوردار هستند که امکان رقابت برابر را از بین می‌برد.
همین مساله باعث شده خودروسازان آمریکایی ورود مستقیم تولیدکنندگان چینی به خاک آمریکا را صرفا یک سرمایه‌گذاری خارجی معمولی تلقی نکنند. آن‌ها معتقدند چنین اقدامی می‌تواند به حضور بازیگرانی منجر شود که از مزیت‌های ساختاری و حمایتی ویژه برخوردار هستند و در نتیجه رقابت با آن‌ها برای تولیدکنندگان داخلی دشوارتر خواهد شد.
درواقع، آن‌چه امروز در واشنگتن در حال شکل‌گیری است، تنها یک بحث درباره محل ساخت خودرو نیست؛ بلکه جدالی بر سر آینده صنعت‌خودرو آمریکا، مفهوم رقابت منصفانه و نحوه مواجهه با قدرت روزافزون صنعت‌خودرو چین در بازارهای جهانی است؛ موضوعی که احتمالا در ماه‌های آینده به یکی از مهم‌ترین اختلافات میان سیاستگزاران و خودروسازان آمریکایی تبدیل خواهد شد.
رقابت سخت‌تر می‌شود
اعتراض خودروسازان دیترویت به ورود شرکت‌های چینی تنها به نگرانی‌های کلی درباره رقابت محدود نمی‌شود. Matt Blunt، رئیس American Automotive Policy Council، معتقد است خودروسازان چینی از مجموعه‌ای از مزیت‌های ساختاری بهره می‌برند که ریشه در سیاست‌های دولت چین دارد و شرایط رقابت را برای سایر بازیگران بازار نابرابر می‌کند.
به‌گفته او، شرکت‌های خودرویی چین از یارانه‌های دولتی گسترده، سیاست‌های حمایتی ویژه و آن‌چه «مزیت‌های غیر بازاری» نامیده می‌شود، بهره می‌برند. از نگاه شورای خودروسازان آمریکا، اگر این شرکت‌ها بدون در نظر گرفتن چنین امتیازاتی اجازه تولید یا فروش گسترده خودرو در ایالات‌متحده را پیدا کنند، نتیجه آن می‌تواند آسیب به خودروسازان داخلی، نیروی کار آمریکایی و جوامعی باشد که اقتصاد آن‌ها به صنعت‌خودرو وابسته است.
این موضع‌گیری از یک جهت دیگر نیز قابل توجه است. سه خودروساز بزرگ دیترویت در سال‌های اخیر معمولا از بسیاری از سیاست‌های حمایتی دولت ترامپ منتفع شده‌اند و در بسیاری از موضوعات صنعتی، دیدگاه نسبتا نزدیکی با کاخ سفید داشته‌اند. به‌همین دلیل مخالفت آشکار آن‌ها با یکی از ایده‌های مطرح‌شده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا، از حساسیت بالای موضوع خودروهای چینی برای صنعت‌خودرو این کشور حکایت دارد.
